Evion EV Charge: Üretici yazılımına bağlı kalmadan şarj ağı yönetmek

Gece yarısına doğru bir alışveriş merkezi otoparkındaki iki soketli cihazın bir soketi arızaya düşüyor. Ne bir sürücü aradı ne de bir şikâyet geldi; ama yönetim panelindeki haritada o cihazın rengi çoktan değişti. Vardiyadaki operatör cihazı seçiyor, arızalı soketi kullanıma kapatıyor; diğer soket şarj vermeye devam ediyor. Ertesi sabah saha ekibi, sorunun ne olduğunu bilerek yola çıkıyor.

Evion EV Charge'da bu sahnenin mümkün olması, projenin en başında verdiğimiz bir karara dayanıyor: cihaz parkını üreticinin yazılımına değil, ortak bir protokole bağlamak.

Proje kısaca

Evion EV Charge, elektrikli araç şarj istasyonlarını tek merkezden işletmek için geliştirdiğimiz uçtan uca bir platform. Sahadaki cihazlar, işletme ekibinin tarayıcıdan kullandığı yönetim paneli ve sürücülerin Android ve iOS uygulaması aynı merkezî sunucuya bağlanıyor. Fiyat, müşteri kaydı, tahsilat, EPDK bildirimi, GİB şarj ünitesi kaydı ve fatura isteği merkezde ve otomatik yürüyor. Çok kiracılı mimari sayesinde alışveriş merkezi, otel ya da kamu kurumu gibi ortak işletmeciler yalnızca kendi lokasyonlarını görüyor.

Tedarikte tek soru: cihaz OCPP destekliyor mu?

Şarj ağı kuran işletmeci, cihaz üreticilerinin kendi yönetim yazılımlarına mahkûm kalmadan, farklı markalardan oluşan bir parkı tek ekrandan yönetmek istiyordu. Sahada OCPP 1.6 konuşan eski cihazlarla OCPP 2.0.1 konuşan yeniler bir aradaydı. İki sürümün mesaj yapıları, güvenlik modelleri ve işlem kavramları farklı; sürücünün ve işletme ekibinin ise bu farkı hiç görmemesi gerekiyordu.

Farkı sunucu katmanında soyutladık. Haritada, tarife yapısında ve işlem listesinde her marka ve sürüm aynı görünüyor. Bunun işletmeciye kazandırdığı şey stratejik: cihaz seçiminde tek doğrulanabilir soru "cihaz OCPP 1.6 ya da 2.0.1 destekliyor mu?" oluyor ve ağ, cihaz parkının tamamını bir defada değiştirmeden kademeli olarak yenilenebiliyor. Yeni cihaz merkeze tanımlanıyor, soketleri giriliyor, tarifesi uygulanıyor ve hizmete alınıyor.

İkinci kritik karar, kararın nerede verileceğiydi. Cihaz yalnızca "bu kimlik bu sokete bağlanmak istiyor" bilgisini iletiyor; kimlik, cüzdan ve rezervasyon kontrolü merkezde yapılıyor. Müşteri tanımı, fiyat ve bakiye kontrolü cihazlara dağılmadığı için, ağ büyüdükçe bir kural değişikliği yine tek bir yerde yapılıyor.

Saha envanteri bu yaklaşımın günlük yüzü. Her cihazın marka, model, akım tipi, güç, seri numarası, EPDK numaraları, tesisat numarası, gelir payı ve bakım durumu tek kayıtta duruyor; cihazlar Excel şablonuyla topluca içeri alınabiliyor. Bir lokasyon ortak işletmeciye bağlandığında o adresteki bütün cihazlar kendiliğinden işletmecinin kapsamına giriyor, tek tek atama gerekmiyor. Soket durumları ekranı ise bütün soketleri anlık durumu, son sayacı, anlık gücü, kısa kodu, kare kodu ve EPDK soket numarasıyla tek listede topluyor; şarj başlatıp durdurmak ya da soketi kullanıma açıp kapatmak buradan da mümkün.

Arızayı şikâyetten önce görmek

Cihazlar durum değişikliklerini kendileri bildiriyor ve düzenli bağlantı sinyali gönderiyor. Arıza bildiren ve uzun süre sinyal göndermeyen cihazlar ayrı bir listede toplanıyor, haritadaki renkleri anında değişiyor. Vardiya başında açılan ana sayfa bağlı ve kopuk cihaz sayısını, soket doluluk dağılımını, anlık gücü ve dikkat gerektiren cihazları tek ekranda gösteriyor.

Canlı izleme ekranında seçilen cihazın bağlantı durumu, soketleri, sayacı ve anlık gücü yan panelde açılıyor. Buradan cihaz yeniden başlatılabiliyor, kablo kilidi açılabiliyor, soket kullanıma kapatılıp açılabiliyor, güç sınırı verilebiliyor, ayarlar okunup değiştirilebiliyor, yazılım güncellemesi ve teşhis dosyası istenebiliyor. Aynı lokasyondaki cihazlara toplu işlem yapılabiliyor; güç sınırı, tesisin elektrik altyapısının zorlandığı saatlerde işe yarıyor. Gönderilen her komut, cihazın cevabı ve sonuç kayıt altında; cihaz bağlı değilse komut seçenekleri zaten kapanıyor. Destek ekibi için kayıtlar da ayrıştırılmış durumda: cihazların merkeze bildirdiği olaylar zaman sırasıyla, merkezden cihaza giden komutlar ise ne gönderildiği, cihazın ne cevap verdiği ve sonucun ne olduğuyla ayrı ekranlarda tutuluyor.

Saha ziyareti yalnızca gerektiğinde

Uzaktan çözülemeyen durumlar sahaya kalıyor: fiziksel hasar, parça değişimi, tesisat sorunu ya da hiç bağlanmayan cihaz. Ekip yola çıkmadan önce sorunun niteliğini biliyor; cihazdan alınan teşhis dosyası üretici servisiyle yapılan görüşmede kullanılıyor. Planlı bakımda cihaz bakım durumuna alınıyor ve bu sürede ne panelden ne de mobil uygulamadan yeni şarj açılabiliyor.

Sürücü cephesinde de aynı merkez çalışıyor. Telefonu kapanan ya da kare kodu okutamayan sürücü için çağrı merkezi, haritadan soketi ve müşterinin kartını seçerek şarjı onun adına başlatıyor. Şarjı kimin başlattığı, kimin durdurduğu ve ücretsiz olup olmadığı denetim kaydına yazılıyor.

Sahada öğrendiklerimiz

• Protokol bir tedarik stratejisidir. Marka bağımsızlığı, cihaz seçiminde özgürlüğü ve ağı kademeli yenileme esnekliğini işletmeciye geri verdi.
• Karar merkezde kalmalı. Cihaz bildiriyor, merkez karar veriyor; kural değişikliği sahaya dağılmıyor.
• Arızayı soket düzeyinde yönetin. Tek bir soketin arızası bütün cihazı hizmet dışı bırakmamalı.
• Her komutun bir kaydı olsun. "Cihaz komutu uygulamadı" şüphesi, komut kayıtlarına bakılarak netleşiyor.

Şarj ağında her gereksiz saha ziyareti hem zaman hem maliyet demek. Saha ziyaretini fiziksel sorunlara bırakan bir yapı, ağ büyürken ekibin aynı hızla büyümesini gerektirmiyor.

Ağınız kimin yazılımına bağlı?

Şarj ağınızı birden fazla üreticinin paneliyle yönetiyorsanız, arızaları sürücü şikâyetlerinden öğreniyorsanız ya da her sorun için sahaya araç çıkarıyorsanız, tek merkezden işletilen bir yapıyı birlikte değerlendirebiliriz. Evion EV Charge proje sayfasında platformun diğer bileşenlerini görebilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.