Sürücü aracını şarja bağlayıp kahve almaya gidiyor. Tam o sırada cihazın bağlantısı kopuyor. Gece yarısı tarife değişecek, sürücünün kartında da limit pek kalmamış. Bu üç küçük ihtimal, bir şarj ağı için üç ayrı soru demek: Enerji kesildiğinde tutar nasıl hesaplanacak? Hangi fiyat geçerli olacak? Tahsilat nereden yapılacak?
Evion EV Charge'ın çekirdeğinde bu soruların cevabı var. Projeye saha gerçeklerinden başladık: cihazın bağlantısı kopar, sürücünün telefonu kapanır, kare kod okunmaz, banka doğrulaması yarım kalır. Platformu bu istisnalar üzerine tasarladık.
Proje kısaca
Evion EV Charge, elektrikli araç şarj ağını tek merkezden işleten bir platform: OCPP uyumlu cihaz yönetimi, tarayıcıdan açılan yönetim paneli, Android ve iOS sürücü uygulaması, cüzdan ve otomatik EPDK–GİB süreçleri aynı merkezde. Bize gelen talep, farklı markalardan oluşan bir cihaz parkını tek ekrandan yönetmek, sürücülere işletmecinin kendi markasıyla bir uygulama sunmak ve yasal yükümlülükleri insan eli değmeden yürütmekti.
Tutar belirsizse tahsilat da belirsizdir
Bir şarjın başında ne kadar enerji alınacağı bilinmiyor. Bu yüzden şarj bitiminde karttan çekim modeli üç şeye bağımlıydı: kart limitine, banka doğrulamasına ve bağlantıya. Biri aksadığında ortaya şarjı bitmiş ama tahsilatı yapılmamış bir işlem çıkıyordu.
Modeli tersine çevirdik: önce cüzdan, sonra şarj. Sürücü bakiyesini kartıyla önceden yüklüyor ve her yükleme bankanın 3D doğrulamasından geçiyor. Şarj bedeli bitişte bakiyeden düşülüyor; bu düşüm hiçbir dış sisteme bağlı olmadığı için her koşulda tamamlanıyor. Kart numarası platformda tutulmuyor, ödeme kuruluşunda saklanıyor; panelde yalnızca son dört hane, kart markası ve kart sahibi görünüyor.
Alınacak enerji baştan bilinemediği için bakiye eksiye inebiliyor. Bunun için iki kural birlikte çalışıyor: eksi kapanmadan aynı sürücüye telefon, kart ya da panel kanallarının hiçbirinden yeni şarj açılmıyor ve eksi kapanmadan cüzdana başka yükleme işlenmiyor. Böylece işletmecinin açığı en fazla bir şarj bedeliyle sınırlı kalıyor. Kart adımı yarım kalırsa yalnızca yükleme gerçekleşmiyor; devam eden hiçbir şarj etkilenmiyor.
Kontroller şarj başlamadan da çalışıyor. Sürücü kare kodu okuttuğunda merkez eksi bakiye olup olmadığına, devam eden bir şarj bulunup bulunmadığına ve soketin boş olduğuna bakıyor; kontrol geçilmezse şarj açılmıyor. Eksi bakiyedeki sürücüye bakiyesini tamamlaması söyleniyor; açık tutar işlem detayından ya da bakiye ekranından tek dokunuşla ödenebiliyor.
Fiyat, şarjın başladığı anda donuyor
Tarife güncellemesi ya da bir kampanyanın bitişi, devam eden şarjların tutarını ve ortak işletmecinin gelir payını belirsizleştiriyordu. Çözüm basit ama kesin: tarife, indirim ve gelir payı şarjın başladığı anda o şarjın kaydına yazılıyor. Tarife sonradan değişse de devam eden ve tamamlanmış şarjlar etkilenmiyor. Tutar, bitiş ve başlangıç sayaçları arasındaki farkın şarj başında kayda yazılan tarifeyle çarpılıp indirimin düşülmesiyle bulunuyor; sürücü bu kırılımı işlem geçmişinde görüyor.
Tarifeyi değiştirmeye hazırlanan işletme ekibi için de bir güvence var: son fiyat hesaplayıcı, seçilen istasyon ve müşteri için taban fiyatı, uygulanan indirimi ve nihai fiyatı değişiklik yapılmadan önce gösteriyor. Kurumsal indirimler ise tarifeye dokunmadan, müşteri grubuna bağlanan kampanyalarla veriliyor. Tarifeler akım tipine, yürürlük tarihine ve önceliğe göre tanımlandığı için aynı ağda farklı lokasyonlara farklı fiyat uygulanabiliyor.
Bağlantı koptuğunda enerji sahipsiz kalmıyor
Cihazın bağlantısı şarj sırasında koptuğunda eski düzende oturum açık kalıyor, sayaç değeri gelmiyor ve enerji tahsil edilemiyordu. Evion EV Charge'da açık şarj süresiz açık kalmıyor; sistem onu en son okunan sayaç değerinden kapatıp ücretlendiriyor. Sayaç değeri tutarsızsa tutar hiç hesaplanmıyor, şarj incelenmek üzere kayıtta bekliyor. Hatalı bir okuma müşteriye yanlış tutar olarak yansımıyor.
Şarj kapandığında arka planda zincir kendiliğinden ilerliyor: tutar cüzdandan düşülüyor, EPDK'ya bitiş bildirimi gidiyor, muhasebe için fatura isteği oluşuyor ve sürücüye bildirim gönderiliyor. Resmî bildirimler ve fatura istekleri kuyruk üzerinden yürüyor; gidemeyen istek yeniden deneniyor, aynı şarj için ikinci istek engelleniyor. Dönem kapanışında aktarılmamış kayıt kalıp kalmadığı log ekranlarından tek bakışta görülüyor.
Hatalı ya da eksik tahsilatın da düzeltme yolu tanımlı. Tam ya da kısmi iade yapılabiliyor; aynı gün yapılan tam iade ödeme iptali, sonrası geri ödeme olarak işleniyor. Eksik alınan tutar ilgili şarja sonradan eklenip bakiyeden düşülüyor ve sürücüye bildirim gidiyor. İki işlem de ayrı izin istiyor ve gerekçesiyle, işlemi yapan kullanıcıyla birlikte kaydediliyor. Yükleme, şarj bedeli, iade, ek bedel ve elle düzeltme hem uygulamada hem panelde aynı hareket listesinde görünüyor.
Sahada öğrendiklerimiz
- Tahsilatı dış sistemlerden ayırın. Bakiyeden düşüm, bankanın o anki durumundan bağımsız olduğu için her şarj bir tutarla kapanıyor.
- Açığı kuralla sınırlayın. Eksi bakiye tamamen yasaklanmıyor ama tek bir şarj bedelini aşamıyor.
- Fiyatı olayın başına kilitleyin. Tarife değişikliği, devam eden işlemleri etkileyen bir risk olmaktan çıkıp güvenle yapılan bir ayara dönüşüyor.
- Şüpheli veriyi faturalamayın. Tutarsız sayaç değeri hesaplanmak yerine incelemeye düşüyor.
Bir şarj ağında güven, en olağan şarjda değil; bağlantının koptuğu, kartın yetmediği ve tarifenin değiştiği istisnalarda kazanılıyor.
Sizin işleminiz hangi istisnada kırılıyor?
Tahsilatı bir dış sisteme bağlı olan, fiyatı işlem sırasında değişebilen ya da kesintide kaydı yarım kalan bir operasyonunuz varsa, benzer kuralları kendi iş modelinize uyarlayabiliriz. Evion EV Charge proje sayfasından platformun tamamına göz atabilir, bize ulaşabilirsiniz.
Yazar hakkında
Selin Kaya
Dijital İçerik Uzmanı
Karatsoft'ta dijital içerik uzmanı olarak blog yazılarını hazırlar. Ürünlerin ve projelerin ne işe yaradığını, nasıl kullanıldığını sade bir dille anlatır.


Yorumlar
0Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Yorum Yap
Düşüncelerinizi ve görüşlerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.